Khi nào phải nộp phí thẩm định đề án khai thác tài nguyên nước từ 23/11/2026?

Nghĩa vụ nộp phí thẩm định đề án khai thác, thăm dò tài nguyên nước chính thức áp dụng từ ngày 23/11/2026 theo quy định tại Thông tư 149/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính. Các cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức và hộ gia đình phát sinh hồ sơ đề nghị cấp phép trong lĩnh vực tài nguyên nước cần nắm rõ biểu mức thu cũng như cơ chế nộp vào ngân sách nhà nước.

Ai là người phải nộp phí thẩm định tài nguyên nước?

Theo khoản 2 Điều 4, người nộp phí gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân (bao gồm cả hộ gia đình, nhóm cá nhân) khi đề nghị cấp, gia hạn, điều chỉnh nội dung giấy phép thăm dò nước dưới đất và giấy phép khai thác tài nguyên nước.

Về cơ quan quản lý thu, theo khoản 2 Điều 4, cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định đề án, báo cáo trong hồ sơ đề nghị cấp, gia hạn, điều chỉnh nội dung giấy phép thăm dò nước dưới đất, giấy phép khai thác tài nguyên nước theo quy định của pháp luật về tài nguyên nước chính là tổ chức thu phí.

Biểu phí thẩm định đề án thăm dò và báo cáo kết quả thăm dò nước dưới đất

Theo khoản 3 Điều 4, biểu mức thu đối với công việc thẩm định đề án thăm dò nước dưới đất được quy định chi tiết theo lưu lượng thiết kế:

Đối với công việc thẩm định báo cáo kết quả thăm dò đánh giá trữ lượng nước dưới đất, mức thu áp dụng theo 4 bậc lưu lượng tương ứng: từ 5.000 đến dưới 10.000 m³/ngày đêm thu 15.600.000 đồng/hồ sơ; từ 10.000 đến dưới 20.000 m³/ngày đêm thu 21.200.000 đồng/hồ sơ; từ 20.000 đến 30.000 m³/ngày đêm thu 23.500.000 đồng/hồ sơ; trên 30.000 m³/ngày đêm thu 28.100.000 đồng/hồ sơ (theo khoản 3 Điều 4).

Phí thẩm định báo cáo hiện trạng khai thác nước dưới đất

Trường hợp công trình đã khai thác nước dưới đất và phải thực hiện báo cáo hiện trạng, mức thu phí thẩm định quy định cụ thể tại khoản 3 Điều 4 như sau:

Mức thu thẩm định hồ sơ khai thác nước mặt và nước biển

Theo khoản 3 Điều 4, hoạt động khai thác, sử dụng nước mặt và nước biển chịu sự điều chỉnh theo tính chất công trình và công suất phục vụ. Đáng chú ý, theo ghi chú Biểu mức thu tại khoản 3 Điều 4:

Thẩm định đề án khai thác nước mặt, nước biển áp dụng đối với trường hợp công trình chưa khai thác nước và công trình đã khai thác nước.

Chi tiết các mức thẩm định hồ sơ nước mặt và nước biển theo khoản 3 Điều 4:

Mức phí khi gia hạn, điều chỉnh nội dung giấy phép

Các đối tượng không phát sinh cấp mới mà làm thủ tục thay đổi được áp dụng tỷ lệ thu giảm trừ. Căn cứ khoản 3 Điều 4:

• Thẩm định đề án, báo cáo đối với trường hợp đề nghị gia hạn, điều chỉnh nội dung giấy phép khai thác nước dưới đất, nước mặt, nước biển: nộp mức phí bằng 50% mức phí quy định tại Số TT 3, 4, và 5.
• Thẩm định đề án, báo cáo đối với trường hợp đề nghị gia hạn, điều chỉnh nội dung giấy phép thăm dò nước dưới đất: nộp mức phí bằng 30% mức phí quy định tại Số TT 1.

Thời điểm nộp phí thẩm định đề án theo quy định mới

Thời điểm phát sinh nghĩa vụ nộp phí gắn liền với ngày Thông tư có hiệu lực thi hành và thời điểm nộp hồ sơ xin cấp phép. Căn cứ khoản 1 Điều 5:

Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 23 tháng 11 năm 2026.

Về phương thức chuyển nộp, theo khoản 4 Điều 4, người nộp phí nộp tiền phí vào ngân sách nhà nước theo hình thức quy định tại khoản 1 Điều 3 Nghị định số 362/2025/NĐ-CP. Đồng thời, tổ chức thu phí có trách nhiệm nộp 100% số tiền phí thu được vào ngân sách nhà nước theo chương, tiểu mục của Mục lục ngân sách nhà nước hiện hành, bao gồm tiền lãi phát sinh (nếu có) trên số dư tài khoản liên quan trong quá trình thu phí.

Tình huống minh họa tính mức phí

Một doanh nghiệp nộp hồ sơ xin thẩm định đề án thăm dò nước dưới đất với quy mô lưu lượng dự kiến là 15.000 m³/ngày đêm. Đối chiếu theo khoản 3 Điều 4 (Số TT 1 điểm b Biểu mức thu), khung lưu lượng từ 10.000 m³/ngày đêm đến dưới 20.000 m³/ngày đêm có mức phí thẩm định đề án là 20.500.000 đồng/hồ sơ.

Trường hợp sau này doanh nghiệp thực hiện gia hạn hoặc điều chỉnh nội dung giấy phép thăm dò này, theo Số TT 7 khoản 3 Điều 4, mức thu thẩm định bằng 30% mức quy định ban đầu, tương đương: 20.500.000 x 30% = 6.150.000 đồng/hồ sơ.

Đối tượng chịu ảnh hưởng cần làm gì?

• Cơ quan, tổ chức, hộ gia đình: Xác định rõ quy mô công trình, lưu lượng khai thác (m³/ngày đêm hoặc m³/giây, dung tích m³, công suất kw) để chuẩn bị đúng dự toán kinh phí thẩm định theo khoản 3 Điều 4.
• Chủ dự án có công trình hiện hữu: Lưu ý quy định tại ghi chú Biểu mức thu khoản 3 Điều 4, các công trình đã khai thác nước mặt, nước biển vẫn phải nộp phí thẩm định đề án theo biểu phí chung.
• Đơn vị xin gia hạn, điều chỉnh: Áp dụng công thức tính giảm 50% cho giấy phép khai thác hoặc giảm 70% (chỉ nộp 30%) cho giấy phép thăm dò nước dưới đất theo khoản 3 Điều 4.

Câu hỏi thường gặp

Hộ gia đình có thuộc đối tượng phải nộp phí không?

Có. Khoản 2 Điều 4 nêu rõ:

Người nộp phí là cơ quan, tổ chức, cá nhân (bao gồm cả hộ gia đình, nhóm cá nhân) đề nghị cấp, gia hạn, điều chỉnh nội dung giấy phép thăm dò nước dưới đất, giấy phép khai thác tài nguyên nước.

Công trình đã đưa vào khai thác nước mặt có phải nộp phí thẩm định đề án?

Có. Ghi chú Biểu mức thu tại khoản 3 Điều 4 quy định rõ việc thẩm định đề án khai thác nước mặt áp dụng chung cho cả công trình chưa khai thác nước và công trình đã khai thác nước.

Tiền phí thu được được phân bổ và quản lý ra sao?

Theo khoản 4 Điều 4, tổ chức thu phí nộp 100% số tiền phí thu được vào ngân sách nhà nước bao gồm tiền lãi phát sinh (nếu có). Nguồn chi phí trang trải cho hoạt động thu và cung cấp dịch vụ được bố trí riêng trong dự toán của tổ chức thu phí.

Tổng kết và lưu ý thực hiện

Các quy định tại Thông tư 149/2026/TT-BTC chuẩn bị chính thức áp dụng từ ngày 23/11/2026 (theo khoản 1 Điều 5). Tổ chức, cá nhân, hộ gia đình trước khi thực hiện nộp hồ sơ thẩm định cần đối chiếu kỹ quy mô thiết kế với biểu mức thu, rà soát tính chất hồ sơ (cấp mới, điều chỉnh hay gia hạn) để nộp đúng số tiền phí theo quy định pháp luật.