3 nhóm đất ngập nước và tần suất quan trắc tối thiểu 1 năm một lần

Thông tư 47/2026/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành ngày 30 tháng 10 năm 2026 đã xác lập khung kỹ thuật phân loại và chế độ kiểm soát tài nguyên sinh thái. Cơ quan tài nguyên địa phương cùng các đơn vị quản lý cần nắm rõ quy định về tần suất quan trắc tối thiểu để thực hiện đúng trách nhiệm pháp lý.

Ý nghĩa pháp lý từ việc phân loại 3 nhóm vùng sinh thái

Theo khoản 1 Điều 5, việc phân loại đất ngập nước là việc xác định các kiểu đất ngập nước nhằm xác định mục tiêu, nhiệm vụ, hoạt động quản lý, bảo tồn và sử dụng bền vững. Quy định này gắn chặt hiện trạng sinh thái với trách nhiệm quản trị, không để khoảng trống pháp lý giữa các hệ sinh thái tự nhiên và khu vực chịu can thiệp kỹ thuật.

Theo khoản 2 Điều 5, căn cứ vào các yếu tố tự nhiên và mức độ tác động của con người, vùng đất ngập nước được chia thành 03 nhóm rõ rệt. Cụ thể gồm nhóm ven biển, ven đảo; nhóm nội địa và nhóm nhân tạo. Việc chia nhóm giúp phân định thẩm quyền hành chính giữa địa phương ven biển và nội địa.

Ngoài ra, theo khoản 3 Điều 5, vùng đất ngập nước quy định tại khoản 2 Điều 5 gồm 26 kiểu đất ngập nước theo quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 47/2026/TT-BNNMT. Sự chi tiết hóa thành 26 kiểu cụ thể là cơ sở kỹ thuật để áp dụng các biện pháp bảo tồn tương ứng với từng dạng sinh cảnh.

Ranh giới xác định 3 nhóm đất ngập nước theo quy định

Ranh giới địa lý của từng nhóm được phân định thông qua các mốc đo đạc thủy văn và hành chính cụ thể tại khoản 2 Điều 5:

Quy định tần suất quan trắc tối thiểu và nội dung kỹ thuật

Theo khoản 1 Điều 6, hoạt động thống kê, kiểm kê vùng đất ngập nước tập trung vào diện tích và số lượng vùng đất ngập nước quan trọng. Đây là số liệu gốc phục vụ theo dõi biến động diện tích và số lượng qua từng thời kỳ trên địa bàn quản lý.

Theo điểm c khoản 2 Điều 6, định kỳ tối thiểu 01 năm một lần thực hiện quan trắc tại vùng đất ngập nước quan trọng. Đây là mốc thời gian pháp lý có tính bắt buộc cao nhất đối với các đơn vị đang vận hành, bảo vệ khu vực sinh thái trọng yếu.

Về mặt kỹ thuật, theo điểm a khoản 2 Điều 6, quan trắc về chế độ thủy văn, chất lượng môi trường nước, trầm tích được thực hiện theo quy định pháp luật về khí tượng thủy văn, bảo vệ môi trường. Song song đó, theo điểm b khoản 2 Điều 6, nội dung quan trắc đa dạng sinh học và mối đe dọa bao gồm thành phần và số lượng cá thể các loài chim nước, chim di cư cùng các chỉ tiêu khác theo pháp luật về đa dạng sinh học.

Trách nhiệm báo cáo của cơ quan địa phương và người sử dụng

Quy định mới phân bổ rõ quyền hạn và nhiệm vụ kỹ thuật cho các chủ thể liên quan:

• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Theo khoản 3 Điều 6, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh báo cáo về các vùng đất ngập nước theo quy định tại Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư 47/2026/TT-BNNMT.
• Cơ quan quản lý tài nguyên địa phương: Chịu trách nhiệm thực hiện thống kê, kiểm kê diện tích và số lượng vùng đất ngập nước quan trọng theo khoản 1 Điều 6.
• Ban quản lý và đơn vị bảo tồn: Thực hiện quan trắc các chỉ tiêu sinh học như thành phần, số lượng chim nước, chim di cư và chế độ thủy văn, nước, trầm tích theo khoản 2 Điều 6.
• Tổ chức, cá nhân hoạt động trong khu vực: Tuân thủ ranh giới phân định 03 nhóm và 26 kiểu sinh cảnh nhằm bảo đảm an toàn sinh thái theo Điều 5.

Tình huống thực tế trong quản lý và tổ chức quan trắc

Một vùng đất ngập nước ven biển thuộc nhóm I được xác định từ đường mực nước triều cao trung bình nhiều năm đến độ sâu 06 mét tính từ ngấn triều kiệt theo điểm a khoản 2 Điều 5. Khu vực này có 01 vùng đất ngập nước quan trọng với sự hiện diện thường xuyên của đàn chim di cư quốc tế.

Theo quy định tại Điều 6, cơ quan chức năng địa phương không được kéo dài chu kỳ đo đạc quá 01 năm. Trong chu kỳ đó, hai hợp phần quan trắc bắt buộc phải triển khai song song gồm:

1. Đo đạc chế độ thủy văn, chất lượng nước biển và trầm tích theo điểm a khoản 2 Điều 6.
2. Thống kê thành phần loài và đếm số lượng cá thể chim di cư, chim nước theo điểm b khoản 2 Điều 6.

Dữ liệu sau khi hoàn tất được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổng hợp để lập báo cáo theo mẫu Phụ lục III gửi cơ quan có thẩm quyền theo khoản 3 Điều 6.

Câu hỏi thường gặp trong quản trị đất ngập nước

Hạn mức đo sâu đối với vùng ngập nước ven biển là bao nhiêu?

Theo điểm a khoản 2 Điều 5, ranh giới ngoài tính từ đường mép nước biển thấp nhất trung bình trong nhiều năm trở ra phía biển đến độ sâu 06 mét so với mặt nước biển.

Vùng ngập nước nhân tạo được xác định như thế nào?

Theo điểm c khoản 2 Điều 5, vùng đất ngập nước nhân tạo (ký hiệu nhóm III) là vùng đất ngập nước được hình thành do tác động của con người.

Có bao nhiêu kiểu đất ngập nước được công nhận chi tiết?

Theo khoản 3 Điều 5, tổng cộng có 26 kiểu đất ngập nước thuộc 03 nhóm, được quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 47/2026/TT-BNNMT.

Thời gian thực hiện quan trắc vùng quan trọng quy định thế nào?

Theo điểm c khoản 2 Điều 6, định kỳ tối thiểu 01 năm một lần phải thực hiện quan trắc tại vùng đất ngập nước quan trọng.

Đối chiếu và rà soát thực thi văn bản

Các địa phương cần nhanh chóng rà soát danh mục các vùng sinh thái trên địa bàn theo phân định 03 nhóm tại khoản 2 Điều 5 và 26 kiểu tại Phụ lục II. Đồng thời, xây dựng kế hoạch bố trí nhân lực, phương tiện phục vụ quan trắc thủy văn, trầm tích và chim nước đúng định kỳ tối thiểu 01 năm một lần theo khoản 2 Điều 6. Cơ quan quản lý nên đối chiếu trực tiếp nội dung Phụ lục II và Phụ lục III của Thông tư 47/2026/TT-BNNMT để bảo đảm tính hợp pháp cho hồ sơ báo cáo.