Cấm dùng danh hiệu Tiến sĩ danh dự thay thế học vị, học hàm
Theo Nghị định 66/2026/NĐ-CP, danh hiệu Tiến sĩ danh dự chính thức không được phép sử dụng để thay thế học vị hay học hàm trong toàn bộ các giao dịch hành chính, học thuật và pháp lý.
Mục lục nội dungThu gọn
Quy định về việc phong tặng và sử dụng danh hiệu Tiến sĩ danh dự đang áp dụng theo Nghị định 66/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã đặt ra những giới hạn pháp lý rõ ràng. Nhằm chấm dứt tình trạng mập mờ danh xưng, pháp luật hiện hành quy định ranh giới nghiêm ngặt giữa danh hiệu ghi nhận cống hiến với học vị, học hàm học thuật chính quy.
Cấm dùng danh hiệu Tiến sĩ danh dự thay học vị, học hàm
Theo khoản 5 Điều 9, danh hiệu Tiến sĩ danh dự không được sử dụng thay thế học vị, học hàm trong giao dịch hành chính, học thuật, pháp lý. Đây là hành vi bị nghiêm cấm đối với mọi cá nhân được phong tặng khi tham gia các hoạt động công vụ, giao dịch dân sự, quan hệ lao động cũng như công bố học thuật.
Để bảo đảm tính minh bạch, theo khoản 4 Điều 9, cơ sở giáo dục đại học đào tạo trình độ tiến sĩ khi thiết kế, in phôi, cấp phát và quản lý văn bằng phải tuân thủ:
- Bằng Tiến sĩ danh dự phải ghi rõ danh hiệu “Tiến sĩ danh dự”.
- Không ghi “học vị Tiến sĩ” trên văn bằng.
- Không ghi ngành đào tạo trên văn bằng.
- Công khai thông tin của người được phong tặng trên trang thông tin điện tử của cơ sở giáo dục đại học.
- Gửi quyết định phong tặng về Bộ Giáo dục và Đào tạo (bản giấy hoặc bản điện tử) sau mỗi lần phong tặng để theo dõi, thống kê.
Đối tượng và điều kiện được phong tặng
Theo khoản 1 Điều 9, danh hiệu chỉ áp dụng cho hai nhóm người nhận gồm: nhà giáo, nhà khoa học (điểm a) hoặc nhà hoạt động chính trị, xã hội (điểm b). Theo khoản 2 Điều 9, tiêu chí xét duyệt được phân định cụ thể cho từng đối tượng:
| Nhóm đối tượng | Căn cứ xét duyệt | Yêu cầu cống hiến |
|---|---|---|
| Nhà giáo, nhà khoa học (theo điểm a khoản 2 Điều 9) | Cơ sở giáo dục đại học đào tạo trình độ tiến sĩ căn cứ mức độ đóng góp với lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu thế mạnh hoặc định hướng phát triển và tiêu chí của cơ sở. | Người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người nước ngoài có nhiều thành tích đóng góp cho sự nghiệp giáo dục và khoa học của Việt Nam. |
| Nhà hoạt động chính trị, xã hội (theo điểm b khoản 2 Điều 9) | Cơ sở giáo dục đại học đào tạo trình độ tiến sĩ căn cứ mức độ đóng góp với lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu thế mạnh hoặc định hướng phát triển và tiêu chí của cơ sở. | Người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người nước ngoài có uy tín quốc tế, có nhiều thành tích, công lao đóng góp cho tình hữu nghị, phát triển kinh tế - xã hội, sự nghiệp giáo dục và khoa học của Việt Nam. |
| Trường hợp cấm phong tặng (theo khoản 5 Điều 9) | Không thực hiện quy trình xét phong tặng đối với các trường hợp có vi phạm hoặc vướng mắc về uy tín. | Cá nhân đang bị truy cứu trách nhiệm pháp lý, đang có tranh chấp, khiếu nại nghiêm trọng liên quan đến đạo đức, uy tín khoa học. |
Quy trình xét duyệt và thẩm quyền hủy bỏ danh hiệu
Để ngăn chặn vi phạm ngay từ khâu đề xuất, theo khoản 3 Điều 9, quy trình phong tặng và hủy bỏ danh hiệu được phân cấp rõ ràng:
- Theo điểm a khoản 3 Điều 9, cơ sở giáo dục đại học phải tổ chức họp hội đồng khoa học và đào tạo để xem xét việc phong tặng bảo đảm đúng đối tượng, điều kiện quy định.
- Theo điểm c khoản 3 Điều 9, trong trường hợp cần thiết, hiệu trưởng hoặc giám đốc cơ sở giáo dục đại học có văn bản đề nghị Bộ Công an hoặc Cơ quan đại diện của nước có người được đề nghị phong tặng có ý kiến về việc không vi phạm pháp luật của Việt Nam, pháp luật của nước sở tại và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
- Theo điểm b khoản 3 Điều 9, đối với cơ sở giáo dục đại học công lập: Căn cứ quyết nghị của hội đồng khoa học và đào tạo, giám đốc hoặc hiệu trưởng ra quyết định phong tặng và tổ chức lễ trao tặng danh hiệu hoặc ra quyết định huỷ bỏ quyết định phong tặng (nếu có).
- Theo điểm b khoản 3 Điều 9, đối với cơ sở giáo dục đại học ngoài công lập: Căn cứ quyết nghị của hội đồng khoa học và đào tạo, giám đốc, hiệu trưởng trình hội đồng trường xem xét, thông qua. Trên cơ sở nghị quyết của hội đồng trường, giám đốc hoặc hiệu trưởng ra quyết định phong tặng và tổ chức lễ trao tặng danh hiệu hoặc quyết định huỷ bỏ quyết định phong tặng (nếu có).
Xử lý vi phạm và biện pháp khắc phục
Pháp luật quy định biện pháp xử lý nghiêm khắc nhằm bảo vệ uy tín học thuật. Theo khoản 5 Điều 9, trong trường hợp người được phong tặng vi phạm pháp luật của Việt Nam, pháp luật của nước sở tại và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên thì căn cứ thẩm quyền quy định tại điểm b khoản 3 Điều 9, người có thẩm quyền sẽ xem xét, ra quyết định huỷ bỏ danh hiệu Tiến sĩ danh dự.
Nguồn để đối chiếu
Kiểm tra văn bản gốc, thời điểm và phạm vi áp dụng trước khi sử dụng thông tin.
Mở nguồn chính thức