Đóng góp quỹ bù trừ: Tối thiểu 20 tỷ đồng trực tiếp, 30 tỷ đồng chung

Công ty chứng khoán và ngân hàng thương mại tham gia hệ thống thanh toán giao dịch phải thực hiện nghĩa vụ tài chính bắt buộc theo quy định mới tại Thông tư 145/2026/TT-BTC. Trong đó, việc đóng góp quỹ bù trừ bằng tiền là điều kiện then chốt nhằm thiết lập cơ chế phòng ngừa rủi ro mất khả năng thanh toán trên thị trường chứng khoán.

Quy định mức đóng góp quỹ bù trừ ban đầu

Theo khoản 1 Điều 56, quỹ bù trừ được hình thành hoàn toàn từ các khoản đóng góp bằng tiền của các thành viên. Tổ chức tham gia không được sử dụng các loại tài sản khác ngoài tiền mặt để thực hiện nghĩa vụ này. Nguồn tài chính nộp vào quỹ phân định cụ thể theo quy mô và phạm vi hoạt động của từng nhóm đối tượng.

Theo khoản 2 Điều 56, hai con số xác lập hạn mức tài chính ban đầu gồm:

• 20 tỷ đồng: Con số bắt buộc áp dụng đối với thành viên bù trừ trực tiếp. Đây là mức ký quỹ tiền mặt tối thiểu để tổ chức bù trừ cho các giao dịch của chính mình.
• 30 tỷ đồng: Con số áp dụng đối với thành viên bù trừ chung. Định mức cao hơn phản ánh trách nhiệm tài chính lớn hơn khi thực hiện bù trừ, thanh toán cho cả khách hàng và các thành viên khác.

Đánh giá định kỳ hàng tháng và điều chỉnh số dư

Nghĩa vụ nộp tiền không dừng lại ở con số ban đầu. Theo điểm a khoản 3 Điều 56, định kỳ hàng tháng, Công ty Bù trừ Chứng khoán Việt Nam đánh giá lại quy mô quỹ và xác định nghĩa vụ cụ thể của từng tổ chức.

Việc tính toán định kỳ căn cứ trên quy mô giá trị ký quỹ bù trừ, giá trị thanh toán, mức biến động thị trường, mức độ rủi ro, dữ liệu giá đóng cửa của các mã chứng khoán cùng dữ liệu giao dịch trong quá khứ. Dù kết quả tính toán biến động ra sao, mức yêu cầu không được thấp hơn mức tối thiểu ban đầu (20 tỷ đồng hoặc 30 tỷ đồng).

Theo điểm b và điểm c khoản 3 Điều 56, thành viên có trách nhiệm duy trì số dư tiền nộp không thấp hơn nghĩa vụ xác định. Trường hợp số dư thực tế lớn hơn nghĩa vụ tính toán, thành viên được phép rút phần chênh lệch; nếu số dư thiếu hụt, thành viên bắt buộc nộp bổ sung đủ giá trị thâm hụt.

Bổ sung bất thường và mốc thời hạn 01 ngày làm việc

Ngoài định mức định kỳ, thành viên phải nộp bổ sung bất thường theo quy chế của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam trong các tình huống phát sinh rủi ro cao. Theo khoản 4 Điều 56, các trường hợp này bao gồm:

• Đã sử dụng hết tiền nộp quỹ quy định tại điểm b khoản 4 Điều 43 mà vẫn chưa đủ tiền để thanh toán giao dịch;
• Công ty chứng khoán bị đặt vào tình trạng cảnh báo, kiểm soát, kiểm soát đặc biệt;
• Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài bị can thiệp sớm hoặc kiểm soát đặc biệt;
• Tiền nộp quỹ của thành viên bị phong tỏa, tịch thu theo quyết định của cơ quan thẩm quyền hoặc tòa án.

Theo khoản 5 Điều 56, mức nộp bổ sung bất thường do Công ty Bù trừ Chứng khoán Việt Nam quyết định sau khi báo cáo Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam.

Các tổ chức là thành viên bù trừ trực tiếp và chung cần chủ động rà soát dòng tiền, đối chiếu tình trạng hoạt động với các tiêu chí tại Thông tư 145/2026/TT-BTC, đồng thời tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý chuyên sâu để đảm bảo tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ ký quỹ bằng tiền.