Dự thảo cứu nạn hàng không: 3 mốc thời hạn đặc biệt cần nhớ

Hệ thống quy định về ứng phó sự cố hàng không đòi hỏi tính chuẩn xác cao về mặt thời gian. Theo đề xuất mới tại tờ trình của Bộ Xây dựng trình Thủ tướng Chính phủ về Quy chế phối hợp tìm kiếm, cứu nạn hàng không dân dụng, các đơn vị quản lý bay, người khai thác cảng hàng không và lực lượng cứu trợ đối diện với yêu cầu siết chặt tiến độ thực hiện nhiệm vụ ở từng khâu.

Thời hạn 24 giờ: Xác nhận thông tin cứu trợ bằng văn bản

Quy trình luân chuyển dữ liệu khẩn cấp là mắt xích quyết định hiệu quả cứu hộ hiện trường. Theo phản ánh tại Điều 12, Điều 13, Điều 14 và Điều 16 dự thảo Quy chế, cơ quan tiếp nhận và chuyển tiếp thông tin báo động khi xử lý tin báo cứu hộ cứu nạn phải thực hiện «báo cáo xác nhận bằng văn bản trong thời hạn 24 giờ».

Mốc 24 giờ này bảo đảm thông tin cứu nạn từ các giai đoạn nghi ngờ, báo động đến lâm nguy được chuẩn hóa thành văn bản pháp lý chính thức, hạn chế sai lệch thông tin giữa các cơ quan liên lạc và đơn vị chỉ huy điều phối tại thực địa.

Thời hạn 30 ngày: Đánh giá rút kinh nghiệm và thiết lập hồ sơ

Khâu kết thúc hiện trường không đồng nghĩa với việc chấm dứt toàn bộ quy trình cứu hộ. Hoạt động tổng kết, đánh giá quy chuẩn chuyên môn được đề xuất quản lý theo mốc thời gian cụ thể.

Cụ thể, theo Điều 32 của dự thảo Quy chế, sau khi khép lại hoạt động cứu nạn, cơ quan chức năng tiến hành «Tổng kết, rút kinh nghiệm trong thời hạn 30 ngày và lưu trữ hồ sơ vụ việc (Điều 32).» Quy định này liên kết chặt chẽ với quy định phân định việc tạm dừng tại hiện trường, kết thúc giai đoạn tìm kiếm vị trí tàu bay và kết thúc toàn bộ hoạt động theo khoản 2 Điều 130 Nghị định số 222/2026/NĐ-CP và khoản 3 Điều 48 Luật Hàng không dân dụng Việt Nam được thể hiện tại Điều 31.

Thời hạn 12 tháng: Mốc thời hạn chuyển tiếp theo dự thảo cứu nạn hàng không

Để bảo đảm việc chuyển đổi tổ chức không làm gián đoạn năng lực ứng phó thực địa, dự thảo đề xuất một khung thời gian cụ thể cho việc kiện toàn hệ thống văn bản và quy chế điều hành bay.

Theo Điều 56 dự thảo, «trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày Quy chế có hiệu lực, hoàn thành Kế hoạch tìm kiếm, cứu nạn hàng không quốc gia, ký kết mới hoặc sửa đổi văn bản hiệp đồng», đồng thời các bên liên quan phải xây dựng, cập nhật phương án của địa phương và rà soát kế hoạch khẩn nguy sân bay. Dự thảo cũng nêu rõ thời hạn chuyển tiếp này không làm chậm việc bảo đảm đầu mối trực, thông tin liên lạc và khả năng ứng cứu thực tế.

Bên cạnh 3 mốc thời hạn then chốt nêu trên, thủ tục ứng phó chuyên môn trên không được tổ chức thường trực mức cao nhất. Theo Chương IV dự thảo về phối hợp dân sự - quân sự, cơ quan chức năng thực hiện «tiếp nhận, giải quyết cấp phép bay tìm kiếm, cứu nạn 24 giờ trong ngày, thiết lập khu vực hạn chế bay, khu vực nguy hiểm tạm thời, ưu tiên cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay», duy trì chỉ định người điều phối tàu bay tại hiện trường để loại trừ xung đột không lưu.

Bảng so sánh các mốc thời gian cứu nạn hàng không theo dự thảo

Trách nhiệm theo dõi của đơn vị quản lý và khai thác bay

Các cơ quan quản lý bay, người khai thác cảng hàng không và lực lượng cứu trợ cần chủ động đối chiếu hệ thống phương án tác chiến hiện hữu với các định hướng mới trong dự thảo. Việc chuẩn bị trước phương án tổ chức dữ liệu, rà soát các văn bản hiệp đồng sẵn có và tham khảo ý kiến tư vấn pháp lý chuyên ngành sẽ giúp các đơn vị không bị động khi văn bản chính thức được cấp có thẩm quyền thông qua và ban hành.