Luật 121/2025/QH15
Quốc hội
Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân
Cần đối chiếu hiệu lực: Ngày hiệu lực theo nguồn là 01/03/2026. Góc Luật chưa đối chiếu các văn bản sửa đổi, thay thế; hãy kiểm tra nguồn chính thức trước khi áp dụng.
Tổng quan
- Số hiệu
- 121/2025/QH15
- Loại văn bản
- Luật
- Cơ quan ban hành
- Quốc hội
- Ngày ban hành
- 10/12/2025
- Ngày hiệu lực theo nguồn
- 01/03/2026
- Tình trạng
- Đã có hiệu lực theo nguồn
- Lĩnh vực
- Chưa xác minh
- Người ký
- Trần Thanh Mẫn
Tệp PDF, 1.591 KB, tải trực tiếp từ nguồn phát hành; Góc Luật chỉ lưu nội dung chữ đã bóc tách. Nguồn: vanban.chinhphu.vn.
Phân tích văn bản
Luật số 121/2025/QH15 do Quốc hội ban hành ngày 10/12/2025, quy định toàn diện về hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. Văn bản xác định rõ thẩm quyền, trình tự giám sát tối cao, giám sát chuyên đề, chất vấn, giải trình và xử lý kết quả giám sát. Đối tượng áp dụng gồm các cơ quan giám sát dân cử, cơ quan hành chính, tư pháp, cán bộ lãnh đạo chịu giám sát và các tổ chức, cá nhân liên quan. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/03/2026, thay thế Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân số 87/2015/QH13.
Vì sao đáng chú ý: Luật do Quốc hội ban hành, tái cấu trúc toàn diện cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước, chế tài nhân sự và nghĩa vụ giải trình của bộ máy hành chính, tư pháp các cấp.
Vấn đề chính
- Thời hạn cung cấp hồ sơ và trách nhiệm giải trình trực tiếp
Bên chịu sự giám sát phải cung cấp tài liệu trong thời hạn 05 ngày làm việc, trường hợp phức tạp tối đa 15 ngày. Đối với hoạt động chất vấn, người bị chất vấn phải trực tiếp trả lời, không được ủy quyền cho cấp phó trừ trường hợp luật khác có quy định khác. Việc từ chối cung cấp tài liệu chỉ được chấp nhận nếu thuộc danh mục bí mật nhà nước mà chủ thể giám sát không có thẩm quyền tiếp cận. (Điều 7 Khoản 2, Khoản 3)
- Thời hạn xử lý kiến nghị và yêu cầu chấm dứt vi phạm pháp luật
Chủ thể giám sát có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền chấm dứt hành vi vi phạm và khắc phục hậu quả; cơ quan nhận yêu cầu phải giải quyết và trả lời trong 15 ngày. Nếu quá thời hạn trên mà không trả lời, cơ quan cấp trên trực tiếp phải xử lý trong thời hạn 30 ngày. Trường hợp nhận kiến nghị xử lý văn bản trái pháp luật từ Thường trực HĐND, cơ quan thẩm quyền phải trả lời trong thời hạn 30 ngày. (Điều 4 Khoản 4, Điều 32 Khoản 1)
- Chế tài xử lý nhân sự, văn bản trái luật và giải tán HĐND
Quốc hội và HĐND có quyền bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật trái thẩm quyền, đình chỉ áp dụng hoặc miễn nhiệm, bãi nhiệm nhân sự do mình bầu hoặc phê chuẩn. Ủy ban Thường vụ Quốc hội có thẩm quyền quyết định giải tán HĐND cấp tỉnh nếu gây thiệt hại nghiêm trọng đến lợi ích của Nhân dân. Thường trực HĐND cấp tỉnh có quyền kiến nghị HĐND cấp tỉnh giải tán HĐND cấp xã khi gây thiệt hại nghiêm trọng đến quyền lợi người dân. (Điều 15, Điều 18 Khoản 6, Điều 32 Khoản 4)
- Tính bắt buộc thi hành và quy trình xem xét lại kết luận giám sát
Nghị quyết giám sát bắt buộc phải chấp hành nghiêm chỉnh; trường hợp không đồng ý với kết luận, cơ quan chịu giám sát gửi văn bản đề nghị xem xét lại và chủ thể giám sát phải trả lời trong 15 ngày, phức tạp không quá 30 ngày. Nếu không thực hiện đúng kết luận, kiến nghị thì người đứng đầu phải báo cáo giải trình trong 15 ngày. Trường hợp vẫn không tán thành kết quả trả lời, bên chịu giám sát được quyền báo cáo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc HĐND xem xét quyết định. (Điều 40)
- Bắt buộc chuyển đổi số và chia sẻ dữ liệu thanh tra, kiểm toán
Luật thiết lập cơ chế ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số đồng bộ trong hoạt động giám sát dân cử. Cơ quan thanh tra, kiểm toán nhà nước có trách nhiệm chia sẻ dữ liệu số dùng chung, cung cấp hồ sơ và thông tin cần thiết phục vụ việc giám sát liên thông. Quy định này giúp tăng cường giám sát trên môi trường điện tử và hạn chế tình trạng kiểm tra, giám sát trùng lặp. (Điều 41, Điều 43)
- Hiệu lực thi hành và nguyên tắc chuyển tiếp
Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/03/2026 và thay thế toàn bộ Luật số 87/2015/QH13. Các hoạt động giám sát đã được quyết định trước ngày 01/03/2026 nhưng triển khai từ ngày này trở đi phải áp dụng quy định của Luật mới. Các đoàn giám sát, hoạt động giám sát đang thực hiện dở dang trước ngày 01/03/2026 tiếp tục áp dụng quy định của Luật số 87/2015/QH13 cho đến khi hoàn thành. (Điều 44, Điều 45)
Ai chịu ảnh hưởng
- Cơ quan hành chính, tư pháp (Chính phủ, Bộ ngành, UBND, Tòa án, Viện kiểm sát, Thi hành án)hỗn hợpCao (4/5)
Chịu sự kiểm soát chặt chẽ hơn, áp lực giải trình trực tiếp không được ủy quyền và bị giới hạn thời hạn bắt buộc cung cấp hồ sơ, thực hiện kiến nghị (15-30 ngày).
- Chủ thể giám sát dân cử (Quốc hội, UBTVQH, HĐND, đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND)tích cựcCao (4/5)
Được củng cố quyền lực pháp lý, có chế tài xử lý vi phạm rõ ràng, đồng thời được hỗ trợ công cụ giám sát số liên thông với cơ quan thanh tra, kiểm toán.
- Cơ quan thanh tra, Kiểm toán Nhà nướctrung tínhTrung bình (3/5)
Phát sinh trách nhiệm thường xuyên trong việc liên thông, tích hợp và chia sẻ dữ liệu số dùng chung về hoạt động kiểm tra, kiểm toán cho các cơ quan giám sát.
- Cử tri, người dân và cơ quan báo chítích cựcTrung bình (3/5)
Hoạt động giám sát công khai minh bạch hơn; khiếu nại, tố cáo và kiến nghị của cử tri được theo dõi, đôn đốc giải quyết bằng các chế tài ràng buộc.
Mốc thời gian
- Quốc hội khóa XV thông qua Luật số 121/2025/QH15
- Luật số 121/2025/QH15 chính thức có hiệu lực thi hành, Luật số 87/2015/QH13 hết hiệu lực
Câu hỏi liên quan
Cơ quan bị giám sát có được từ chối cung cấp tài liệu cho đoàn giám sát không?
Chỉ được từ chối nếu thông tin thuộc bí mật nhà nước mà chủ thể giám sát không thuộc diện tiếp cận. Các tài liệu khác bắt buộc cung cấp trong 05 ngày làm việc, trường hợp phức tạp tối đa không quá 15 ngày.
Căn cứ: Điều 7 Khoản 2
Người đứng đầu bị chất vấn có được cử cấp phó trả lời thay không?
Không. Đối với hoạt động chất vấn, người bị chất vấn phải trực tiếp trả lời và không được ủy quyền cho người khác trả lời thay, trừ trường hợp luật khác có quy định khác.
Căn cứ: Điều 7 Khoản 3
Khi không đồng ý với kết luận giám sát, cơ quan chịu giám sát phải làm gì?
Cơ quan chịu giám sát có quyền đề nghị chủ thể giám sát xem xét lại; chủ thể giám sát phải trả lời trong 15 ngày, phức tạp tối đa 30 ngày. Nếu vẫn không tán thành, cơ quan được quyền báo cáo đề nghị Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc Hội đồng nhân dân xem xét.
Căn cứ: Điều 40 Khoản 2
Hội đồng nhân dân cấp xã có thể bị giải tán trong trường hợp nào?
Hội đồng nhân dân cấp xã bị xem xét giải tán trong trường hợp cơ quan này làm thiệt hại nghiêm trọng đến lợi ích của Nhân dân.
Căn cứ: Điều 32 Khoản 4
Người dân và cơ quan báo chí có được tiếp cận thông tin về hoạt động giám sát không?
Có. Kế hoạch, kết quả, nghị quyết, kết luận giám sát và văn bản trả lời chất vấn phải được công khai trên cổng thông tin điện tử hoặc phương tiện truyền thông. Báo chí được đưa tin tác nghiệp và người dân có quyền tiếp cận, gửi kiến nghị theo quy định.
Căn cứ: Điều 10
Phân tích do AI hỗ trợ từ toàn văn văn bản, cập nhật 19/11/2026. Nội dung chỉ để tham khảo, cần đối chiếu văn bản gốc trước khi áp dụng.
Bản gốc và đối chiếu nguồn
Tệp PDF, 1.591 KB, tải trực tiếp từ nguồn phát hành; Góc Luật chỉ lưu nội dung chữ đã bóc tách. Nguồn: vanban.chinhphu.vn.
Xem bản gốc tại nguồn phát hành
Góc Luật cập nhật hồ sơ lúc 00:00 06/11/2026. Đây là thời điểm hệ thống ghi nhận, không phải ngày ban hành hay ngày hiệu lực.
Dữ liệu thu thập tại nguồn
- Số hiệu
- 121/2025/QH15
- Ngày ban hành
- 10-12-2025
- Ngày hiệu lực theo nguồn
- 01-03-2026
- Loại văn bản
- Luật
- Cơ quan ban hành
- Quốc hội
- Người ký
- Trần Thanh Mẫn
- Trích yếu
- Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân
- Tệp đính kèm
- 121-qh15.signed.pdf
Lịch sử cập nhật
Góc Luật ghi nhận hồ sơ từ nguồn.