Doanh nghiệp có phải nộp tài liệu ngoài thời kỳ kiểm tra chuyên ngành?

Doanh nghiệp không bắt buộc phải nộp tài liệu nằm ngoài thời kỳ kiểm tra. Căn cứ khoản 3 Điều 6 Thông tư 73/2026/TT-BXD, đoàn kiểm tra chuyên ngành chỉ có quyền yêu cầu cung cấp thông tin, hồ sơ gắn liền trực tiếp với đối tượng, nội dung, phạm vi và thời kỳ kiểm tra chuyên ngành đã được xác định.

Quy định giới hạn phạm vi yêu cầu tài liệu của đoàn kiểm tra

Quyền thu thập hồ sơ của cơ quan quản lý bị ràng buộc chặt chẽ bởi kế hoạch và quyết định kiểm tra. Căn cứ khoản 3 Điều 6 Thông tư 73/2026/TT-BXD, "Đoàn kiểm tra chỉ được yêu cầu cung cấp thông tin, hồ sơ, tài liệu liên quan trực tiếp đến đối tượng, nội dung, phạm vi và thời kỳ kiểm tra". Cơ quan chức năng thực hiện đánh giá việc chấp hành pháp luật dựa trên:

• Quy định của pháp luật chuyên ngành;
• Quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng;
• Hồ sơ quản lý và dữ liệu chuyên ngành.

Mọi yêu cầu xuất trình hồ sơ ngoài mốc thời gian ghi trong quyết định đều không đúng thẩm quyền, trừ khi có quyết định điều chỉnh hoặc mở rộng theo quy định.

Trách nhiệm chuẩn bị và gửi quyết định trước khi kiểm tra

Để bảo đảm tính minh bạch, cơ quan chủ trì phải rà soát các yếu tố pháp lý trước khi ban hành văn bản. Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 5 Thông tư 73/2026/TT-BXD, đơn vị chủ trì kiểm tra có trách nhiệm rà soát thẩm quyền, căn cứ pháp lý, đối tượng, nội dung, phạm vi, thời kỳ và thời hạn kiểm tra. Đồng thời, theo điểm b khoản 2 Điều 5 Thông tư 73/2026/TT-BXD, cơ quan này phải xử lý tránh trùng lặp với hoạt động thanh tra, kiểm toán nhà nước.

Về thủ tục thông báo, theo khoản 3 Điều 5 Thông tư 73/2026/TT-BXD, "Quyết định kiểm tra được gửi cho đối tượng kiểm tra trước khi tiến hành kiểm tra, trừ trường hợp kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm".

Quy trình áp dụng các hình thức kiểm tra chuyên ngành

Việc kiểm tra được tổ chức linh hoạt nhưng phải tuân thủ trình tự luật định. Căn cứ khoản 1 Điều 6 Thông tư 73/2026/TT-BXD, hoạt động kiểm tra thực hiện dưới hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến, từ xa. Người ra quyết định kiểm tra căn cứ tính chất, nội dung, yêu cầu cuộc kiểm tra cùng điều kiện công nghệ, dữ liệu để áp dụng phương thức phù hợp.

Theo khoản 5 Điều 6 Thông tư 73/2026/TT-BXD, khi chuyển từ kiểm tra từ xa sang trực tiếp, việc lưu trữ, gửi, xác thực thông tin điện tử phải bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ bí mật nhà nước. Theo khoản 6 Điều 6 Thông tư 73/2026/TT-BXD, khi kiểm tra hiện trường, đoàn kiểm tra phải hạn chế tối đa ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của đơn vị.

Hành động cần thiết đối với đối tượng kiểm tra

Doanh nghiệp cần chủ động kiểm tra hiệu lực văn bản áp dụng, rà soát tính hợp pháp của các yêu cầu từ thành viên đoàn kiểm tra và đối chiếu trực tiếp với quyết định kiểm tra đã tiếp nhận. Khi phát hiện yêu cầu cung cấp tài liệu vượt quá phạm vi, đại diện cơ sở có quyền kiến nghị Trưởng đoàn hoặc người ban hành quyết định giải quyết theo đúng thẩm quyền.