Theo dự thảo: Ai có thẩm quyền công nhận nhóm nghiên cứu đại học?

Theo dự thảo Thông tư quy định về nhóm nghiên cứu tiềm năng, nhóm nghiên cứu mạnh trong cơ sở giáo dục đại học, thẩm quyền công nhận nhóm nghiên cứu thuộc về người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học, dựa trên kết quả đánh giá của Hội đồng chuyên môn. Quy định này hiện đang trong giai đoạn lấy ý kiến rộng rãi và có thể thay đổi khi ban hành chính thức.

Thẩm quyền công nhận nhóm nghiên cứu đại học thuộc về ai?

Vấn đề phân định trách nhiệm pháp lý trong việc công nhận nhóm nghiên cứu đại học được nêu rõ tại các điều khoản về quy trình phê duyệt. Người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học trực tiếp nắm thẩm quyền đưa ra các quyết định nhân sự và tổ chức khoa học này.

Cụ thể, người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học quyết định công nhận, công nhận lại nhóm nghiên cứu tiềm năng, nhóm nghiên cứu mạnh; quyết định nâng cấp nhóm nghiên cứu tiềm năng thành nhóm nghiên cứu mạnh hoặc không công nhận lại nhóm nghiên cứu trên cơ sở kết quả đánh giá của Hội đồng «theo khoản 4 Điều 12».

Ngoài thẩm quyền công nhận, thẩm quyền xử lý và thu hồi cũng thuộc về người đứng đầu đơn vị. Trường hợp nhóm nghiên cứu không còn đáp ứng điều kiện, tiêu chí hoặc thuộc diện thu hồi, người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học chủ trì quyết định việc tiếp tục duy trì hoạt động, yêu cầu khắc phục trong thời hạn xác định hoặc thu hồi quyết định công nhận nhóm nghiên cứu theo thẩm quyền và quy định của pháp luật «theo khoản 7 Điều 12».

Yêu cầu thành lập Hội đồng đánh giá và tính độc lập chuyên môn

Để người đứng đầu ra quyết định công nhận nhóm nghiên cứu đại học, cơ sở giáo dục đại học bắt buộc phải thành lập Hội đồng đánh giá độc lập. Cơ quan này chịu trách nhiệm rà soát mức độ đáp ứng các điều kiện, tiêu chí, xác định điểm quy đổi và đánh giá kết quả hoạt động «theo khoản 3 Điều 12».

Hội đồng đánh giá bắt buộc phải có tối thiểu 1/3 số thành viên là nhà khoa học ngoài cơ sở giáo dục đại học chủ trì; đồng thời, thành viên của nhóm nghiên cứu được đánh giá không tham gia Hội đồng «theo khoản 3 Điều 12».

Trách nhiệm hoàn thiện quy chế của cơ sở giáo dục đại học

Cơ sở giáo dục đại học không chỉ tổ chức bộ máy đánh giá mà còn phải tự ban hành hệ thống quy chế chi tiết để quản lý. Nhà trường quy định về thành phần, nhiệm vụ, quyền hạn và phương thức hoạt động của Hội đồng; thời hạn, trình tự, tiếp nhận, xử lý, lưu trữ hồ sơ «theo khoản 5 Điều 12».

Bên cạnh đó, cơ sở giáo dục đại học thông báo chủ trương xây dựng và phát triển nhóm nghiên cứu theo nhu cầu và định hướng phát triển của đơn vị «theo khoản 1 Điều 12».

Về lộ trình áp dụng sau khi văn bản được thông qua, trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành, cơ sở giáo dục đại học ban hành hoặc sửa đổi, bổ sung quy định nội bộ để thực hiện «theo khoản 2 Điều 14».

Việc cần làm đối với các đơn vị và nhà khoa học

Do văn bản đang trong giai đoạn dự thảo, các cơ quan, tổ chức, nhà khoa học và cơ sở đào tạo cần chủ động đối chiếu nội dung với điều kiện thực tế của đơn vị. Các bên liên quan cần khẩn trương gửi ý kiến đóng góp trước hạn chót 08/11/2026 «theo Dự thảo», đồng thời rà soát trước các tiêu chuẩn nhóm nghiên cứu để chuẩn bị phương án sửa đổi quy chế nội bộ khi thông tư chính thức ban hành.