Theo dự thảo: Tự xuất bản tài liệu không kinh doanh được miễn phí thẩm định

Cơ quan, tổ chức, cá nhân có nhu cầu in ấn xuất bản phẩm phục vụ công việc nội bộ đang đứng trước cơ hội giảm bớt gánh nặng tài chính và thủ tục hành chính. Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xuất bản đề xuất phương án không thu tiền đối với một số hoạt động in ấn nội bộ, giúp đối tượng thực hiện không phải nộp các khoản phí xử lý hồ sơ như trước đây.

Đề xuất miễn phí thẩm định cho tài liệu xuất bản nội bộ

Khoản chi phí thẩm định hồ sơ xuất bản vốn là mối quan tâm lớn của các đơn vị khi phát hành ấn phẩm. Theo khoản 3 Điều 25 của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản (Luật số 17/2026/QH16), trường hợp tự xuất bản tài liệu không kinh doanh được Luật cho phép sẽ không phải xin giấy phép và không nộp phí thẩm định. Quy định này mang lại lợi ích tài chính trực tiếp cho các cơ quan, đơn vị có nhu cầu ban hành tài liệu lưu hành nội bộ đúng với phạm vi pháp luật cho phép.

Để được hưởng quyền lợi không phải nộp phí và không cần xin giấy phép, cơ quan và cá nhân phải đáp ứng đầy đủ tiêu chí phân loại. Cụ thể, việc xác định đúng đối tượng được áp dụng cơ chế này phải căn cứ chính xác theo khoản 3 Điều 25 của Luật Xuất bản đã được sửa đổi, bổ sung. Nếu việc phát hành không nằm trong diện tự xuất bản được luật định, đơn vị vẫn phải hoàn tất các thủ tục cấp phép tương ứng.

Phân cấp thẩm quyền cấp phép xuất bản

Dự thảo Nghị định cũng làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước đối với những trường hợp xuất bản không thuộc diện được tự thực hiện. Thẩm quyền xem xét hồ sơ và quyết định cấp phép được phân định cụ thể theo từng cấp hành chính nhằm gắn trách nhiệm xử lý với việc kiểm tra, quản lý dữ liệu thực tế.

Theo Điều 25 của Luật và Điều 27 dự thảo Nghị định, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm cấp giấy phép xuất bản đối với các ấn phẩm không kinh doanh khi người thực hiện không thuộc diện tự xuất bản. Ngoài ra, cơ quan này cũng tiếp nhận và giải quyết thủ tục cấp phép in xuất khẩu theo Điều 34 của Luật và các điều từ 41 đến 43 dự thảo Nghị định.

Cắt giảm kê khai trùng lặp và tính toán chi phí tuân thủ

Cùng với việc không thu phí cho đối tượng đủ điều kiện, hồ sơ dự thảo đặt mục tiêu hạn chế việc nộp giấy tờ chồng chéo. Một văn bản chung có thể dùng cho cùng nội dung gửi đến cùng một cơ quan nếu bảo đảm đủ thông tin và gửi đúng hạn. Cơ quan chức năng không yêu cầu gửi văn bản thông báo riêng khi hồ sơ thủ tục hành chính đã đáp ứng đủ nghĩa vụ tương ứng.

Theo các điều 3, 6, 24, 36, 54, 55 và 57 dự thảo Nghị định, cơ quan nhà nước sẽ cập nhật, đối chiếu và điều chỉnh dựa trên nguồn dữ liệu đang quản lý. Các trường hợp cấp lại xác nhận xuất bản điện tử khi có thay đổi cũng không phải đăng ký lại từ đầu, qua đó giảm thời gian và chi phí cho đối tượng thực hiện.

Việc đánh giá chi phí tuân thủ hành chính được lập trên cơ sở Thông tư số 26/2025/TT-BTP ngày 12 tháng 12 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Cơ quan soạn thảo phải tính toán toàn bộ chi phí từ khâu chuẩn bị, nộp hồ sơ, bổ sung, nhận kết quả cho đến các khoản chi liên quan như dịch thuật, thuê dịch vụ hoặc bảo vệ bản quyền để lượng hóa mức độ cắt giảm gánh nặng tài chính.