Tuyệt đối không gửi nhận văn bản chứa bí mật nhà nước qua Trục liên thông

Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 43/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 11 năm 2026. Một trong những nguyên tắc cốt lõi được văn bản này quy định chặt chẽ là việc phân định rõ phạm vi áp dụng, trong đó loại trừ và cấm đưa các nội dung thuộc danh mục bí mật nhà nước lên hệ thống Trục liên thông văn bản quốc gia.

Quy định này đặt ra yêu cầu kiểm soát dữ liệu nghiêm ngặt đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phụ trách văn thư và công nghệ thông tin tại các bộ, ngành, địa phương nhằm ngăn chặn nguy cơ lộ lọt dữ liệu nhạy cảm trên môi trường điện tử.

Phạm vi cấm và loại trừ văn bản chứa bí mật nhà nước

Theo khoản 2 Điều 1 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 43/2026/QĐ-TTg, phạm vi điều chỉnh nêu rõ:

Quy chế này không áp dụng đối với việc gửi, nhận văn bản điện tử, tài liệu, hồ sơ và thông điệp dữ liệu có chứa nội dung thuộc danh mục bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật.

Quy định mang tính nguyên tắc này xác định Trục liên thông văn bản quốc gia chỉ phục vụ trao đổi các văn bản, thông điệp dữ liệu không chứa thông tin bí mật nhà nước. Các văn bản có cấp độ mật phải được xử lý theo kênh liên lạc và hạ tầng kỹ thuật riêng biệt, không được chuyển qua Trục liên thông.

Tiếp tục cụ thể hóa nguyên tắc trên, điểm i khoản 1 Điều 22 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 43/2026/QĐ-TTg đưa nội dung này vào trách nhiệm bắt buộc của các đơn vị kết nối. Quy định nêu rõ các cơ quan phải chủ động:

không đưa lên Trục liên thông văn bản, tài liệu, dữ liệu thuộc danh mục bí mật nhà nước hoặc chưa được phép trao đổi;

Trách nhiệm kiểm soát của các cơ quan tham gia kết nối

Để ngăn chặn hành vi đưa dữ liệu cấm lên hệ thống, các bộ, ngành, địa phương và cơ quan, tổ chức kết nối phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại khoản 1 Điều 22 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 43/2026/QĐ-TTg. Bảng dưới đây so sánh các nhóm trách nhiệm trọng tâm giữa khâu tiền kiểm, vận hành kỹ thuật và chế độ báo cáo:

Tại điểm d khoản 1 Điều 22 Quy chế, các đơn vị gửi văn bản phải chịu trách nhiệm hoàn toàn đối với nội dung phát sinh từ cơ quan mình. Việc nhầm lẫn hay phát tán tài liệu mật qua hệ thống liên thông trực tiếp cấu thành vi phạm trách nhiệm quản lý dữ liệu.

Yêu cầu kỹ thuật và phân cấp quản lý hệ thống

Bên cạnh trách nhiệm kiểm soát văn bản đầu vào, điểm e khoản 1 Điều 22 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 43/2026/QĐ-TTg yêu cầu các hệ thống của cơ quan, tổ chức khi tham gia kết nối phải thực hiện bảo đảm an ninh mạng theo quy định đối với hệ thống thông tin thuộc cấp độ 3.

Các đơn vị phải phối hợp chặt chẽ với cơ quan chuyên trách trong giám sát và xử lý sự cố. Đồng thời, theo điểm c khoản 1 Điều 22 Quy chế, đơn vị phải thường xuyên kiểm tra, khắc phục các sự cố kỹ thuật nội bộ hoặc lỗi do cán bộ, công chức, viên chức gây ra, phối hợp bảo đảm thông suốt dịch vụ.

Công tác quản trị tài khoản được quy định rõ tại điểm h khoản 1 Điều 22 Quy chế: các cơ quan phải kiểm kê, rà soát danh sách tài khoản được cấp quyền định kỳ tối thiểu 01 lần/quý. Trường hợp phát hiện tài khoản lạ hoặc tài khoản không được cấp quyền hợp lệ, đơn vị phải kịp thời báo cáo Văn phòng Chính phủ để kiểm tra, xử lý.

Phối hợp liên ngành trong giám sát và vận hành

Quy chế quy định rõ nhiệm vụ của từng bộ, ngành trọng yếu nhằm bảo đảm tính an toàn, bảo mật và vận hành liên tục cho Trục liên thông:

• Văn phòng Chính phủ: Tiếp nhận thông tin xử lý tài khoản lạ theo điểm h khoản 1 Điều 22 Quy chế; tiếp nhận báo cáo định kỳ 03 tháng/01 lần về tình hình khai thác, lưu lượng văn bản và vướng mắc qua Hệ thống thông tin báo cáo theo điểm k khoản 1 Điều 22 Quy chế.
• Bộ Khoa học và Công nghệ: Theo khoản 2 Điều 22 Quy chế, chịu trách nhiệm quản lý nhà nước, kiểm soát vận hành Mạng truyền số liệu chuyên dùng hoạt động thông suốt, ổn định, đáp ứng hiệu năng và băng thông; đồng thời quản lý danh mục điện tử dùng chung.
• Bộ Quốc phòng (Ban Cơ yếu Chính phủ): Theo khoản 3 Điều 22 Quy chế, chủ trì cấp phát đầy đủ chứng thư số chuyên dùng công vụ; hỗ trợ tích hợp và duy trì hoạt động ổn định, liên tục của dịch vụ chứng thực chữ ký số phục vụ giao dịch trên Trục liên thông.
• Bộ Công an: Theo khoản 4 Điều 22 Quy chế, thực hiện các biện pháp giám sát, bảo đảm an ninh mạng, phòng chống tấn công mạng, phát hiện và xử lý nguy cơ, sự cố mất an ninh mạng đối với Trục liên thông; phối hợp, hướng dẫn bảo đảm an ninh cho hệ thống của các cơ quan tham gia kết nối.

Ai bị ảnh hưởng và cần làm gì để tránh vi phạm?

Các đối tượng trực tiếp chịu sự điều chỉnh của quy định gồm bộ, ngành, địa phương, các cơ quan, tổ chức tham gia kết nối, cán bộ phụ trách văn thư và bộ phận quản trị công nghệ thông tin. Để không vi phạm quy định tại Điều 1 và Điều 22 Quy chế, các bộ phận cần thực hiện:

1. Thiết lập quy trình tiền kiểm nội dung: Rà soát kỹ lưỡng văn bản, tài liệu, phụ lục trước khi thực hiện lệnh gửi qua Hệ thống quản lý văn bản và điều hành theo điểm i khoản 1 Điều 22 Quy chế.
2. Tách biệt quy trình phát hành: Không số hóa hoặc đẩy vào luồng trao đổi trực tuyến trên Trục liên thông các tài liệu thuộc danh mục bí mật nhà nước hoặc tài liệu chưa được phép trao đổi theo khoản 2 Điều 1 và điểm i khoản 1 Điều 22 Quy chế.
3. Duy trì tiêu chuẩn an toàn cấp độ 3: Vận hành hệ thống thông tin nội bộ bảo đảm an ninh mạng cấp độ 3 theo đúng điểm e khoản 1 Điều 22 Quy chế.
4. Thực hiện kiểm kê tài khoản định kỳ: Tổ chức rà soát danh sách tài khoản quản trị tối thiểu 01 lần/quý, loại bỏ các tài khoản không hợp lệ và báo cáo kịp thời sự cố theo điểm h khoản 1 Điều 22 Quy chế.
5. Báo cáo định kỳ đầy đủ: Gửi báo cáo 03 tháng/01 lần lên Hệ thống thông tin báo cáo của Văn phòng Chính phủ theo điểm k khoản 1 Điều 22 Quy chế.

Câu hỏi thường gặp

Trục liên thông văn bản quốc gia có tiếp nhận tài liệu mật không?

Không. Căn cứ khoản 2 Điều 1 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 43/2026/QĐ-TTg, quy chế không áp dụng đối với việc gửi, nhận văn bản điện tử, tài liệu, hồ sơ và thông điệp dữ liệu có chứa nội dung thuộc danh mục bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật.

Văn bản chưa được phép trao đổi có được gửi qua Trục liên thông?

Không. Căn cứ điểm i khoản 1 Điều 22 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 43/2026/QĐ-TTg, các cơ quan có trách nhiệm không đưa lên Trục liên thông văn bản, tài liệu, dữ liệu thuộc danh mục bí mật nhà nước hoặc chưa được phép trao đổi.

Tài khoản quản trị trên Trục liên thông phải kiểm tra với tần suất nào?

Căn cứ điểm h khoản 1 Điều 22 Quy chế ban hành kèm theo Quyết định 43/2026/QĐ-TTg, các đơn vị phải thường xuyên kiểm kê, rà soát danh sách tài khoản được cấp quyền định kỳ tối thiểu 01 lần/quý, kịp thời báo cáo Văn phòng Chính phủ nếu phát hiện tài khoản lạ.

Kết luận

Quy định cấm đưa văn bản chứa bí mật nhà nước lên Trục liên thông văn bản quốc gia theo Quyết định 43/2026/QĐ-TTg đã chính thức áp dụng từ ngày 01 tháng 11 năm 2026. Các cơ quan, tổ chức tham gia kết nối cần đối chiếu toàn bộ quy trình tiếp nhận, xử lý và ban hành văn bản điện tử tại đơn vị mình với các điều khoản của Quy chế, rà soát hệ thống bảo mật cấp độ 3 và kiểm soát chặt chẽ danh mục tài khoản để bảo đảm tuân thủ đúng quy định pháp luật.