Cải cách tư pháp và hành chính

Kỷ luật công vụ và bồi thường thiệt hại trong xử lý sai phạm

Công chức, người lao động tham gia công tác tiêu hủy tiền nếu có hành vi tham ô hoặc chiếm đoạt tài sản sẽ bị buộc thôi việc hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, đồng thời phải bồi thường 100% giá trị tài sản thiếu.

Trường hợp làm thiếu hoặc mất tiền khi thực hiện tiêu hủy tài sản, người vi phạm bắt buộc phải bồi thường thiệt hại và chịu xử lý kỷ luật tương ứng.

Thủ trưởng cơ quan có trách nhiệm bồi thường quyết định mức tạm ứng cho người bị thiệt hại nhưng không dưới 75% giá trị các khoản thiệt hại luật định.

Luật 15/2026/QH16 sửa đổi quy định về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 3 năm 2027.

Người giải quyết bồi thường phải hoàn thành việc xác minh thiệt hại trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý hồ sơ.

Khi giải quyết yêu cầu bồi thường có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải xác minh tại nhiều địa điểm, thời hạn xác minh thiệt hại là 20 ngày làm việc.

Cơ quan giải quyết bồi thường có trách nhiệm ban hành báo cáo xác minh thiệt hại trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc xác minh.

Trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày ban hành báo cáo xác minh thiệt hại, cơ quan giải quyết bồi thường phải tiến hành thương lượng.

Quá trình thương lượng bồi thường giữa các bên phải được hoàn tất trong thời hạn 08 ngày làm việc kể từ ngày tiến hành.

Giá trị pháp lý hòa giải cơ sở trong tố tụng xét xử

Kết quả hòa giải thành ở cơ sở có giá trị pháp lý làm căn cứ để Tòa án nhân dân có thẩm quyền xem xét, công nhận.

Theo điểm g khoản 1 Điều 22 và khoản 2 Điều 30 Luật 16/2026/QH16, các bên tham gia hòa giải có quyền nộp đơn yêu cầu Tòa án nhân dân có thẩm quyền công nhận kết quả hòa giải thành.

Khi một hoặc các bên có yêu cầu, việc công nhận kết quả hòa giải sẽ được Tòa án tiến hành theo trình tự, thủ tục tố tụng dân sự.

Việc yêu cầu Tòa án công nhận kết quả giúp văn bản hòa giải thành có cơ sở pháp lý vững chắc hơn trong việc thực thi.

Hòa giải ở cơ sở không được tiến hành đối với mâu thuẫn, tranh chấp, vi phạm pháp luật xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng.

Tranh chấp phát sinh từ giao dịch dân sự vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội tuyệt đối không được hòa giải ở cơ sở.

Pháp luật loại trừ hòa giải ở cơ sở đối với các vi phạm bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc xử lý vi phạm hành chính, trừ trường hợp có quy định khác.

Pháp luật nghiêm cấm lợi dụng hòa giải ở cơ sở để trốn tránh việc bị xử lý vi phạm hành chính, xử lý hình sự hoặc trốn tránh nghĩa vụ.

Cải cách tư pháp trong quản lý tổ chức hành nghề luật sư

Đối tượng kiểm tra có quyền từ chối kiểm tra khi không có quyết định và từ chối cung cấp hồ sơ không liên quan nội dung kiểm tra trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Tổ chức hành nghề luật sư có quyền yêu cầu giữ bí mật thông tin theo quy định của pháp luật trong quá trình kiểm tra.

Theo điểm b khoản 1 Điều 21, đối tượng kiểm tra có quyền nhận biên bản kiểm tra và yêu cầu giải thích nội dung biên bản kiểm tra.

Theo điểm a khoản 2 Điều 21, đối tượng kiểm tra có nghĩa vụ chấp hành quyết định kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Theo khoản 1 Điều 23, thời hạn gửi báo cáo năm của tổ chức hành nghề luật sư Việt Nam và tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài tại Việt Nam chậm nhất vào ngày 05 của tháng cuối kỳ báo cáo.

Tổ chức hành nghề luật sư Việt Nam và luật sư cá nhân phải gửi báo cáo đến Đoàn Luật sư và Sở Tư pháp nơi đặt trụ sở hoặc nơi đăng ký hành nghề.

Tổ chức hành nghề luật sư nước ngoài tại Việt Nam gửi báo cáo năm về Bộ Tư pháp và Sở Tư pháp nơi đặt trụ sở.

Theo khoản 1 Điều 23, tổ chức hành nghề luật sư Việt Nam thực hiện cập nhật số liệu định kỳ 06 tháng theo Thông tư số 03/2019/TT-BTP ngày 20 tháng 3 năm 2019.

Theo khoản 2 Điều 23, báo cáo năm của Đoàn Luật sư phải được gửi chậm nhất vào ngày 10 của tháng cuối kỳ báo cáo.

Cải cách thủ tục hành chính, nghiêm cấm phiền hà người dân

Theo Nghị định 385/2026/NĐ-CP, cán bộ tiếp nhận bắt buộc phải có thông báo nêu rõ nội dung, lý do bằng văn bản và hướng dẫn cụ thể trong một lần duy nhất để tổ chức, cá nhân bổ sung hồ sơ.

Cơ quan thực hiện thủ tục hành chính tuyệt đối không được tự ý đặt thêm hồ sơ, giấy tờ ngoài quy định pháp luật.

Cá nhân và tổ chức có toàn quyền từ chối thực hiện thủ tục hành chính nếu thủ tục đó trái luật hoặc không đúng nội dung đã công bố công khai.

Quá trình thực hiện thủ tục hành chính phải triệt để tuân thủ nguyên tắc cung cấp thông tin một lần và ưu tiên sử dụng dịch vụ số.

Trường hợp hồ sơ nộp trực tuyến chưa chuẩn xác hoặc thiếu thành phần, cán bộ tiếp nhận phải nêu rõ lý do và hướng dẫn cụ thể duy nhất một lần.

Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính không được đòi hỏi cá nhân, tổ chức khai báo lại các dữ liệu mà cơ quan nhà nước đã nắm giữ hoặc có thể kết nối khai thác.

Cơ quan, người có thẩm quyền được phân cấp không được bắt cá nhân, tổ chức nộp lại hồ sơ hay lặp lại các bước thủ tục đã thực hiện trước đó.

Hệ thống cho phép khai thác trực tiếp giấy tờ từ kho dữ liệu điện tử cấp bộ, cấp tỉnh để tái sử dụng thành phần hồ sơ.

Chuyển đổi số hành chính và định danh công dân trực tuyến

Theo Nghị định 392/2026/NĐ-CP, công dân xuất trình thẻ căn cước hoặc thẻ căn cước công dân còn hiệu lực tại bất kỳ Công an cấp xã nào để làm thủ tục cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 02 không phụ thuộc nơi cư trú.

Người dưới 14 tuổi và người được giám hộ phải cùng người đại diện hợp pháp đến Công an cấp xã làm thủ tục cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 02.

Công dân chưa được cấp thẻ căn cước hoặc căn cước công dân được đề nghị cấp tài khoản định danh điện tử đồng thời với quy trình cấp thẻ căn cước.

Chính sách xác định vị trí việc làm chuyển đổi số để hưởng hỗ trợ có hiệu lực từ ngày 05/12/2026 theo khoản 1 Điều 8 Thông tư 62/2026/TT-BKHCN.

Chính sách hỗ trợ không áp dụng cho công chức, viên chức chỉ kiêm nhiệm một phần nhiệm vụ chuyển đổi số bên cạnh vị trí việc làm chính khác.

Trường hợp cấp xã đặc thù chỉ có 01 công chức đảm nhiệm vị trí tại điểm h, điểm i khoản 1 Điều 3 vẫn được hưởng hỗ trợ nếu đáp ứng điều kiện tại khoản 4 Điều 6.

Người đứng đầu đơn vị sử dụng nhân sự chịu trách nhiệm xác định, đánh giá đối tượng hưởng hỗ trợ theo quy định tại Điều 6 Thông tư 62/2026/TT-BKHCN.

Thủ trưởng đơn vị phải kịp thời đề xuất điều chỉnh danh sách hỗ trợ khi cán bộ, công chức, viên chức có thay đổi về nhiệm vụ hoặc vị trí việc làm.

Sắp xếp bộ máy, vị trí việc làm và siết chặt kỷ luật công chức

Các địa phương khẩn trương xây dựng bản mô tả vị trí việc làm và khung năng lực làm căn cứ tính toán biên chế theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Việc lập đề án vị trí việc làm là yêu cầu bắt buộc và là điều kiện tiên quyết trước khi phê duyệt hoặc giao biên chế nhân sự.

Triển khai chấm điểm KPI gắn trực tiếp với công tác đánh giá cán bộ, đồng thời xử lý triệt để tình trạng đùn đẩy trách nhiệm.

Hành vi né tránh, đùn đẩy hoặc chậm trễ xử lý công việc là căn cứ trực tiếp để phân loại, bố trí vị trí công tác và xem xét trách nhiệm công vụ.

Nhân sự kiểm dịch thực vật phải đạt chuẩn trình độ chuyên môn từ trung cấp trở lên thuộc một trong ba chuyên ngành gồm bảo vệ thực vật, trồng trọt hoặc sinh học.

Công chức kiểm dịch bắt buộc phải hoàn thành tối thiểu một lớp tập huấn chuyên môn nghiệp vụ để đủ điều kiện xét cấp thẻ hành nghề.

Trường hợp không thực hiện hoặc ngừng thực hiện nhiệm vụ từ 6 tháng trở lên, công chức kiểm dịch thực vật bắt buộc phải nộp lại thẻ cho cơ quan cấp.

Cấp hiệu gắn trên vai áo trang phục được chuẩn hóa nhằm phân định rõ chức vụ lãnh đạo và ngạch bậc của công chức kiểm dịch thực vật khi thi hành nhiệm vụ.

Rà soát văn bản quy phạm pháp luật và cập nhật Bộ pháp điển

Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu Văn phòng Chính phủ tiếp tục chỉnh lý kết quả tổng rà soát để bảo đảm tính chuẩn xác của dữ liệu.

Công tác hoàn thiện hồ sơ báo cáo rà soát phải bảo đảm tiến độ theo Kế hoạch của Ban Chỉ đạo.

Chính phủ đã phê duyệt kết quả pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật đối với 30 đề mục.

Bộ Tư pháp thực hiện sắp xếp 30 đề mục vào Bộ pháp điển, đồng thời đăng tải kết quả lên Cổng thông tin điện tử pháp điển.

Cơ quan thực hiện pháp điển phối hợp Bộ Tư pháp loại bỏ các quy phạm hết hiệu lực song song với việc cập nhật quy phạm mới.

Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình ban hành Quyết định 3829/QĐ-UBND bãi bỏ toàn bộ 48 văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành trước thời điểm sắp xếp đơn vị hành chính.

Danh mục 48 văn bản quy phạm pháp luật bị bãi bỏ tại Ninh Bình bao quát trên 11 nhóm lĩnh vực chuyên môn cụ thể.